FLASH NEWS
Disaster without insurance/ Albania faces natural crises, but only 5% of homes are covered
2026-01-26 16:07:30 / EKONOMI&SOCIALE
Damage from natural disasters for Albania is a periodic news. Our country is regularly exposed to these disasters and they do not fail to hit the economy with precision, sometimes more and sometimes less. With rare exceptions, summer is the season of fires, autumn or winter the season of floods.
As a seismic zone, once every few decades the country faces earthquakes that cause major material and human damage. In November 2019, the country was hit by a powerful earthquake that caused damage estimated at more than 1 billion euros.
Of this amount, the insurance market paid out only about 40 million euros, precisely because of the low level of insurance. 46 people lost their lives, while thousands of others lost their homes or properties. Given that the earthquake was an event with a wide impact on the territory and the population, one would think that the awareness-raising effect would also be greater.
In fact, not even the earthquake was enough to shake Albanians in this direction. The constant danger, which materializes more regularly and often becomes tangible, has not changed much in the awareness to insure properties and economies against disaster damage.
According to estimates by the International Monetary Fund (IMF), Albania has a frequency of natural disasters of 0.8 per year, while the average and median cost for each event is estimated at 0.6% and 1.3% of Gross Domestic Product, respectively.
Disaster insurance, only 10 euros per capita
The ongoing floods have once again found the Albanian economy with negligible disaster insurance coverage.
Data from the Financial Supervisory Authority (AMF) show that for 2024 the value of gross written premiums in fire and natural forces insurance was 2.2 billion lek or about 218 million euros. The year 2025 has not brought significant improvements either. For the 11-month period, the increase in gross written premiums in this insurance class was 4.3%.
Projecting this growth for the entire year 2025, gross written premiums would result in around 2.3 billion lek or around 23.5 million euros. This translates into an annual insurance premium of around 10 euros per person. Based on the annual number of insurance policies, it can be estimated that approximately 5% of the total number of dwellings in Albania are insured (referring to the 2023 Census).
This is of course an indicative estimate, as not all disaster insurance premiums go to individuals or families. More than 90% of natural catastrophe insurance premiums are concentrated in the Tirana region, while the rest of the country is largely uninsured against these risks.
Megjithëse ligjërisht sigurimi i pronës nga fatkeqësitë natyrore është vullnetar, në praktikë pjesa më e madhe e kontratave të sigurimit për këtë produkt janë të lidhura me pronat e lëna si kolateral për kreditë bankare.
Në rastet kur kredia është e siguruar me kolateral, sigurimi i tij është kusht i vendosur nga banka për huamarrësin, ndaj edhe në këtë rast bëhet fjalë për një produkt faktikisht të detyrueshëm. Për vitin 2024, siguruesit paguan rreth 643 milionë lekë ose 6.4 milionë euro dëme nga zjarri dhe fatkeqësitë natyrore. Për vitin 2025, deri në fund të 11 mujorit, dëmet e paguara paraqiten në rënie me gati 30% krahasuar me një vit më parë.
Këto shifra tregojnë qartë se fatura financiare e dëmeve nga forcat natyrore bie në pjesën dërrmuese mbi subjektet e prekura ose mbi taksapaguesit, në rastet kur qeveria merr përsipër dëmshpërblimet.
Avni Ponari, drejtor i përgjithshëm i Sigal Insurance Group thotë se mes shqiptarëve vazhdon të mbizotërojë mentaliteti që problemet duhet t’ia zgjidhë dikush tjetër, pa marrë përgjegjësinë të kujdeset për veten.
“Sot ne do të duhej të ishim duke paguar për të gjithë ata që janë të përmbytur, për ata që i godet zjarri, për ata që i godet tërmeti, sepse ky është misioni i sigurimeve. Këtë detyrë e kanë edhe organizmat shtetërorë: ta bëjnë sa më efikase, që njerëzit ta dinë, të sigurohen dhe autoritetet përkatëse të dalin dhe t’i garantojnë pagesat, sepse ti lidh një kontratë sigurimi.
Shqiptarët i kanë sytë nga shteti, nga autoritetet shtetërore, nga bashkitë; nuk marrin, nuk blejnë sigurime. Një sigurim apartamenti kushton vetëm 50 euro. Një sigurim shtëpie nga përmbytja kushton 50–100 euro.
Një sigurim biznesi kushton 50–100 euro. Këto janë produkte që duhen konsumuar, që duhen marrë nga klienti, por a është populli shqiptar i interesuar t’i bëjë? Jo,” thotë z. Ponari.
Disa nuk sigurohen, disa nuk mund të sigurohen
Niveli i ulët i sigurimit në Shqipëri, megjithatë, nuk është vetëm dhe ekskluzivisht një problem i mungesës së vullnetit dhe ndërgjegjësimit për t’u siguruar.
Në disa raste, mungesa e një menaxhimi të përshtatshëm të rrezikut apo mosgarantimi i mbajtjes së përgjegjësive ligjore i bën prona të veçanta të pasigurueshme, për shkak të nivelit të lartë të rrezikut.
Drejtuesit e kompanive shprehen se ka raste kur sigurimi nuk është i mundur ose ofrohet vetëm me kushte shumë të kufizuara për shkak të nivelit të lartë të riskut.
“Këto raste lidhen kryesisht me ndërtime në zona te caktuara të ekspozuara ndaj përmbytjeve, pranë shtretërve të lumenjve, në zona të ulëta gjeografike ose në prona pa dokumentacion të rregullt ligjor.
Po ashtu, objekte bujqësore dhe industriale pa masa mbrojtëse ose pa infrastrukturë parandaluese përbëjnë një risk që shpesh nuk mund të mbulohet nga tregu i sigurimeve ose mbulohet vetëm me prime shumë të larta,” shprehet Venera Xhillari, zëvendësdrejtore e përgjithshme e kompanisë së sigurimeve “Atlantik”.
Ajo thekson se këto janë raste ku mungesa e planifikimit urban dhe e kontrollit institucional reflektohet drejtpërdrejt në pamundësinë për sigurim.
Klaidi Çitozi, drejtor i përgjithshëm i Sigma Vienna Insurance Group, thotë se sigurimi nuk mund të funksionojë i shkëputur nga infrastruktura dhe politikat publike. Sipas tij, shoqëria duhet të marrë përgjegjësi për përmirësimin e infrastrukturës dhe masave parandaluese.
“Menaxhimi i riskut nga fatkeqësitë natyrore kërkon një qasje të integruar dhe të mirëstrukturuar, ku sigurimet përbëjnë një shtyllë kyçe, por jo të vetmen.
Përveç investimeve në infrastrukturë parandaluese, planifikimit urban afatgjatë, hartave të riskut dhe forcimit të standardeve të ndërtimit, një element thelbësor është edhe vendosja e sigurimit të detyrueshëm nga rreziqet bazë, si tërmeti dhe përmbytja.
Roli i shtetit është vendimtar në krijimin e një kornize institucionale që ul ekspozimin ndaj këtyre rreziqeve dhe i bën ato të menaxhueshme si për qytetarët, ashtu edhe për tregun e sigurimeve.
Një skemë e tillë do të kontribuonte në ndërtimin e një sistemi më të qëndrueshëm dhe të aftë për përballimin e goditjeve, ku barra financiare e fatkeqësive natyrore nuk rëndon në mënyrë disproporcionale mbi buxhetin e shtetit apo individët, por shpërndahet në mënyrë të balancuar dhe të parashikueshme në nivel kombëtar,” thotë z.Çitozi.
Ligji për sigurimin e detyrueshëm, qeveria nuk po i zgjidh ende dilemat
Pas tërmetit të vitit 2019, qeveria shqiptare vendosi t’i kthehet idesë për të ngritur një skemë të detyrueshme sigurimi nga fatkeqësitë, por me objekt vetëm sigurimin e tërmeteve. Një variant i parë i projektligjit u hodh për konsultim në vitin 2023, por nuk u propozua më tej për miratim në Kuvend.
Në muajin korrik të vitit të kaluar, qeveria shqiptare e riktheu për konsultim, pas dy vitesh, projektligjin për sigurimin e detyrueshëm të banesave nga tërmetet. Varianti i ri i projektligjit nuk solli ndryshime të mëdha në thelbin e konceptimit të skemës së sigurimit nga tërmetet krahasuar me variantin fillestar të vitit 2023.
Ai përcakton detyrimin për sigurimin e të gjitha banesave në vend, me pak përjashtime (psh. shtëpitë e ndërtuara prej argjile, qerpiçi, kallami, etj apo ndërtesave me vendndodhje të lëvizshme apo të përkohshme).
Skema e sigurimit do të administrohet nga një ent i posaçëm me kapital shtetëror që do të ngrihet për këtë qëllim, Fondi Kombëtar për Sigurimin e Detyrueshëm nga Tërmetet.
Shuma e sigurimit do të përcaktohet me vendim të Këshillit të Ministrave, ndërsa primi i sigurimit që do të paguajnë pronarët e banesave do të përcaktohet nga Fondi për tërmetet, pas marrjes së pëlqimit nga ministri përgjegjës për financat. Për shtresat nevojë, primi i sigurimit do të financohet nga buxheti i shtetit.
Ashtu si në variantin fillestar, projektligji i ri përcakton se subjektet të cilat nuk zbatojnë detyrimin për të lidhur kontratë sigurimi nga tërmetet, nuk marrin shërbime kadastrale, nuk marrin shërbime nga e-Albania dhe as nga Qendra Kombëtare e Biznesit.
Ndër ndryshimet e pakta krahasuar me variantin fillestar të projektligjit është ndryshimi i përcaktimeve lidhur me afatin maksimal për dëmshpërblimin, që në variantin fillestar parashikohej të ishte 9 muaj.
Në projektligjin e ri, rregullat, afatet, kriteret dhe procedurat për pagesën e dëmeve të shkaktuara nga ngjarjet e tërmeteve përcaktohen me udhëzim ministrit të Financave. Megjithatë, në projektligj përcaktohet se dëmshpërblimi në varësi të shkallës së dëmtimit dhe masës së dëmshpërblimit, paguhet brenda tre muajve, duke filluar nga momenti i plotësimit të plotë të dokumentacionit përkatës.
Një risi e projektligjit të ri është edhe saktësimi i rregullave të dëmshpërblimit në rastin kur një person është i siguruar si me një kontratë të detyrueshme ashtu edhe nëpërmjet një kontrate sigurimi vullnetare.
Në një rast të tillë, pagesa e dëmshpërblimit do të bëhet sipas kushteve të sigurimit të detyrueshëm. Për shumën e siguruar që tejkalon vlerën e kontratës së sigurimit të detyrueshëm, pagesa do të bëhet sipas kontratës së sigurimit vullnetar.
Një ndryshim tjetër në projektligj është heqja e parashikimit për mundësinë e menaxhimit të fondit nga një operator ndërkombëtar. Në projektligjin e mëparshëm, përcaktohej që Fondi për Tërmetet mund të delegonte menaxhimin dhe administrimin operacional pranë një Operatori Teknik Ndërkombëtar. Në versionin e ri të projektligjit, ky përcaktim është hequr.
Ndërkohë që në projektligjin e mëparshëm përcaktohej se menaxhimi i rrjetit të shitjeve do të bëhej nga një agjent i vetëm, i zgjedhur me vendim të Këshillit të Ministrave, në variantin e ri parashikohet mundësia që agjentët e shitjeve të jenë më shumë se një. Këshilli i Ministrave do të përcaktojë përcakton agjentin ose agjentët për menaxhimin e shitjeve, komisionet përkatëse dhe kushtet e bashkëpunimit me ta.
Projektligji i ri gjithashtu rishikon dispozitat që parashikonin mbikëqyrjen e Fondit për Tërmetet nga Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare. Në variantin e ri, përcaktimet për mbikëqyrjen e AMF-janë më të kufizuara, por nga ana tjetër e bëjnë më evazive dhe më pak të qartë për të kuptuar se në ç’masë dhe me çfarë instrumentesh AMF do ta mbikëqyrë këtë fond.
The new draft law stipulates that the AFSA, based on this law and to the extent necessary for the implementation of the legislation on insurance and reinsurance in the Republic of Albania, supervises the Earthquake Fund, in terms of unifying regulations and standardizing regulatory acts during its activity with this law and the laws of the field, transparency towards the public, the applicability of the terms and conditions of contracts related to the insured, as well as monitoring the applicability of investment policies, when it finds that they are not in accordance with the established regulatory acts or when they endanger the financial position of the company. In addition, the AFSA may issue recommendations for improving the activity of the Earthquake Fund./ Monitor.al
Happening now...
The revolution is over, Edi Rama continues calmly
Nga Bato Kosova
ideas
top
TRENDING 
services
- POLICE129
- STREET POLICE126
- AMBULANCE112
- FIREFIGHTER128