FLASH NEWS
"Murderous Macbeths and suspicious Hamlets have come to the fore", Spiropali on the protests: A new deal for Albania
2026-06-05 13:21:42 / POLITIKË
Former Foreign Minister Elisa Spiropali says a new agreement is needed for Albania.
Referring to the protests that began five days ago in Zvërnec, she says that it is easy to go around with empty words and conspiracies.
"Now that all the murderous Macbeths and suspicious Hamlets have come out and entered the game, now that the murder has been done, the blood has been shed, the consciences have been shaken, the sleep has been disturbed, what else needs to be done? Not just anything. Something Shakespearean. Something lasting. Something that is done, cannot be undone," says the former minister.
As he elaborates on the terms of the new agreement for Albania, Spiropali says that parliament should not only be the place where decisions are made, but also the place where society is heard.
"An agreement where the parliamentary republic exercises all its representative, controlling and monitoring functions, because democracy weakens whenever a power grows faster than the control over it."
Elisa Spiropali:
A New Deal for Albania
I was a child when, through the whispers of family members and the gossip of relatives, I learned that something incredible, but true, had happened in Skanderbeg Square.
Later I realized that something extraordinary that until that day could not even be dreamed of was a stubborn fact, a tangible reality, a "heresy" that no one was allowed to even dream of: it was a spontaneous and silent protest of the citizens of Tirana against the dictatorial regime of that time.
The noisy and creative protests of these days, compared to the silent protest of that time, are not psychological slips, they are not déjà vu, they are not cerebral aberrations. They are facts so different and similar that in their time and circumstances, each has its own importance and effects, to draw the respective lessons, and, as such, must be examined with the seriousness and responsibility they deserve.
What's done cannot be undone. What's done cannot be undone, says Lady Macbeth in the somnambulist scene as she sleepwalks with a candle in her hand.
It is easy to surround today's protests with empty talk, with conspiracies and barren conjectures: What crime did Lady Macbeth commit, why did she lose sleep, why did she get up at night sleepwalking, why did she hold a candle in her hand?
Now that all the murderous Macbeths and suspicious Hamlets have come out and entered the game, now that the murder has been done, the blood has been shed, the consciences have been shaken, the sleep has been disturbed, what else is to be done? Not just anything. Something Shakespearean. Something lasting. Something that is done cannot be undone.
Fortunately, this question has an answer.
Çka duhet bërë sot është një marrëveshje e re për Shqipërinë.
Çdo epokë ka pyetjen e vet themelore. Për shumë vite pyetja e Shqipërisë ishte si të ndërtonte shtetin. Sot pyetja është tjetër. Si ta bëjë shtetin më të madh se pushteti dhe Institucionin më të fortë se ai që e ushtron pushtetin. Pikërisht këtu fillon nevoja për një marrëveshje të re për Shqipërinë.
Shqipëria ka hyrë tashmë në një fazë të historisë së saj ku sfida më e madhe nuk është më ndërtimi i pushtetit. Pushteti është ndërtuar. Institucionet ekzistojnë. Administrata ekziston. Ligjet ekzistojnë. Ekonomia është më e fortë se dikur. Demokracia është më e konsoliduar se në vitet e para të tranzicionit. Shqipëria e ka rritur reputacionin e saj në botë dhe duhet ta mbrojë me çdo kusht emrin e saj. Sfida e kohës sonë është diçka tjetër.
Është aftësia e pushetit për të vendosur kufij brenda vetvetes.
Për më tepër se tridhjetë vjet Shqipëria ka jetuar me ankthin e mungesës. Mungonin institucionet. Mungonin rrugët. Mungonin investimet. Mungonte siguria. Mungonte shteti. Breza të tërë u rritën me bindjen se problemi kryesor i vendit ishte, në mos mungesa e shtetit, dobësia e shtetit.
Sot për herë të parë po përballemi me një pyetje tjetër. Çfarë ndodh kur pushteti bëhet më i fortë se mekanizmat e po atij shteti që duhet ta kontrollojnë. Çfarë ndodh kur problemet e administratës shtohen më shpejt se llogaridhënia. Çfarë ndodh kur stabiliteti fillon të ngatërrohet me shkaqe dhe pasoja pa lidhje, të pa adresuara.
Kjo është arsyeja pse Shqipëria ka nevojë për një marrëveshje të re me vetveten.
Një marrëveshje ku forca e shtetit të mos matet vetëm nga ajo që ndërton, por edhe nga pakësimi i aftësisë për të kontrolluar, ose ajo që me vetdijë pranon të mos kontrollojë. Një marrëveshje ku institucionet që mbikëqyrin pushtetin të jenë po aq, dhe më të afta se vetë pushteti.
Një marrëveshje ku parlamenti të mos jetë vetëm vendi ku miratohen vendime, por vendi ku dëgjohet shoqëria.
Një marrëveshje ku republika parlamentare të ushtrojë të gjitha funksionet e saj përfaqësuese, kontrolluese dhe monitoruese, sepse demokracia dobësohet sa herë që një pushtet rritet më shpejt se kontrolli mbi të.
Në zemër të kësaj marrëveshjeje qëndron një ide e thjeshtë. Askush nuk është mbi ligjin dhe askush nuk është nën ligjin. Të tre pushtetet duhet të qëndrojnë brenda kufijve të tyre kushtetues. Drejtësia duhet të ketë forcën të hetojë dhe gjykojë. Parlamenti duhet të ketë forcën të kontrollojë. Qeveria duhet të ketë forcën të qeverisë. Por asnjëri nuk duhet të marrë pushtetin e tjetrit. Sepse aty fillon deformimi i shtetit.
Një shoqëri demokratike nuk matet vetëm nga qeveria që ka. Matet edhe nga opozita që prodhon. Opozita nuk është aksident i sistemit. Nuk është pengesë për zhvillimin. Nuk është problem për stabilitetin. Opozita është shqisa që paralajmëron kur pushteti humbet kontaktin me realitetin. Shoqëritë që humbin opozitarizmin nuk humbin vetëm debatin. Humbin aftësinë për të korrigjuar vetveten.
Prandaj Shqipëria ka nevojë për më shumë garë, dhe jo për më pak. Ka nevojë për një sistem të ri zgjedhor që prodhon përfaqësim real dhe jo vetëm riprodhim të elitave ekzistuese. Ka nevojë për zgjedhje ku qytetari të ndjejë se vota e tij ndryshon ekuilibrat, dhe jo vetëm statistikat. Ka nevojë për një kulturë politike ku rotacioni nuk shihet si katastrofë dhe fitorja nuk shihet si pronësi.
Po aq e rëndësishme është liria e medias. Sepse nuk ka demokraci të fortë me media të pabesueshme. Nuk ka qytetar të lirë pa informacion të lirë. Nuk ka kontroll mbi pushtetin kur informacioni bëhet i varur nga pushteti ose dezinformimi. Shqipërisë i duhet një hapësirë publike ku gazetari të mos ketë nevojë për leje për të pyetur dhe ku media të mos ketë nevojë për favore për të mbijetuar.
Në të njëjtën mënyrë duhet të ndryshojë edhe marrëdhënia mes ekonomisë dhe politikës. Vitet e ardhshme nuk do të fitohen nga ai që ka më shumë asete. Do të fitohen nga ai që ka më shumë dije. Nga ai që ka më shumë teknologji. Nga ai që ka më shumë ide. Shqipëria nuk mund të mbetet një vend ku afërsia me pushtetin vlen më shumë se aftësia për të krijuar vlerë. Një ekonomi moderne fillon në momentin kur fiton ai që prodhon më mirë e më lirë, dhe jo ai që favorizohet nga pushteti.
Kjo lidhet drejtpërdrejt me brezin e ri. Shqipëria nuk ka më luksin të humbasë njerëzit e saj më të aftë. Gara, merita, mundësia, dhe jo kontrolli, janë thelbi i ndryshimit. Çdo i ri që largohet nuk merr me vete vetëm një vend pune. Merr me vete energji, dije, kreativitet dhe të ardhme. Vendi ka nevojë të krijojë kushte që mendja, puna dhe talenti të kenë më shumë vlerë se lidhja, ndërhyrja, inventarizimi apo privilegji.
Po aq vendimtare është cilësia e shërbimeve publike. Arsimi nuk mund të vazhdojë të trajtohet si sektor administrativ. Ai është fabrika ku prodhohet e ardhmja e vendit. Ai është thelbi i gjithçkaje që na rrethon, në të tashmen dhe në të ardhmen. Shëndetësia nuk mund të matet vetëm me shifrat e investimeve, godina, mjete etj.
It is measured by the security that the citizen feels when he needs it. A modern state is not built only with mortar and bricks. It is built with knowledge, health, trust and dignity.
This is where the battle against corruption begins. Not only in courtrooms. Not only in investigative files. But in the everyday culture of the state. Corruption is the ingrained belief that the rule can be bypassed without consequences. That the law can be negotiated. That power can be used as a privilege. That abuse can be normalized and glorified. The fight against it is above all a moral battle for the way we understand the state.
Albania has entered a moment where it does not need to prove that it wants to move forward. It has proven this. It needs to show that it knows how to build a state that functions even when power changes, even when interests clash, even when no one notices.
A country does not become European when it convinces others of what it is European. It becomes European when its citizens feel protected by law, respected by the state, free to build their lives without asking permission from anyone.
This is the new agreement that Albania must realize within itself.
Happening now...
ideas
The beautiful cry of protest against the Rama-Berisha establishment
Nga Mirela Karabina
An Albania WITHOUT RAMA, WITHOUT BERISHA!
Nga Taulanda Jupi
top
Alfa recipes
TRENDING 
services
- POLICE129
- STREET POLICE126
- AMBULANCE112
- FIREFIGHTER128