Why today's non-partisan protest is an epochal break with old politics!

2026-06-03 10:26:08 / EDITORIAL NGA ALBAN DACI

Why today's non-partisan protest is an epochal break with old politics!

A tiresome theater is being played out on television screens and on the pages of analysts. Analysts, self-proclaimed investigators and political "fortune tellers" are trying at all costs to dress the massive civic protest in the guise of a conspiracy. Some see it as a geopolitical move against Greeks or Israelis; others as a defense or attack on the investments of former President Trump's son-in-law; and some from Athens are trying to recycle the old theses that the land belongs to minorities. Prime Minister Rama himself is quick to use the classic nationalism card, condemning the protesters as "traitors" who echo the Greek newspapers, proclaiming himself the only patriot.

Not even some leaders of new parties are left behind in this absurdity, who in television studios have started a ridiculous competition among themselves about who has done the most for property in Albania, who was the first to raise their voice and who has the most merit, showing that they are just as eager for protagonism as the old ones.

But the truth is much simpler, purer, and, consequently, much more frightening for the authorities: this protest is not anti-Trump, nor pro-Athens. It is a battle for the dignity of Albanians and, above all, of young people who are not taken into account for anything in this country and who do not enjoy even minimal rights, including those over their property.

Today, Albania has become almost a foreign country for honest Albanians who simply want to live freely, with dignity and with fundamental rights, including that of private property. The Zvërnec case is not the essence, but it is the last drop that filled the vessel of citizens' disappointment. The vessel can no longer hold water, the water has started to flow, and what we are seeing is the largest protest without political parties since the 1990s, where no other flag is flying except the national one.

From a sociological and political point of view, this protest in just three days shattered two of the biggest stereotypes of long-standing propaganda in Albania.

Së pari, rrëzohet miti se "shqiptarët nuk ngrihen në protestë". Për vite me radhë, propaganda na ka ushqyer me idenë se njerëzit janë dorëzuar, janë apatikë dhe se e vetmja formë revolte që u ka mbetur është braktisja e vendit përmes emigrimit. Sot po vërtetohet se heshtja e mëparshme e qytetarëve nuk ishte mungesë kuraje, bur parashpërfillje dhe mosbesim ndaj forcave ekzistuese politike. Shqiptarët kanë zgjedhur t’i braktisin partitë me heshtje, por nuk kanë braktisur kurajën për t'u ngritur për kauzat civile. Kjo lëvizje tregon qartë se politika zyrtare në Shqipëri nuk mbron kauza civile, por i instrumentalizon dhe i përdor ato si mish për top vetëm në funksion të pushtetit të saj. Kur qytetarët e morën vetë në dorë kauzën, pa ndërmjetës, masa doli në shesh.

​Së dyti, merr fund monopoli i Opozitës mbi revoltën. Stereotipi se "protestat masive mund t'i bëjë vetëm Opozita dhe se ata janë të vetmit me masivitetin e të drejtën" vdiq brenda këtyre tre ditëve. Ky ka qenë një nga rregullat e pashkruara të tranzicionit shqiptar, ku çdo pakënaqësi duhej të kalonte patjetër nga zyrat e partisë opozitare për të pasur peshë.

Sot po shohim të kundërtën: opozita zyrtare nuk ka më kurrfarë force, kredibiliteti apo peshe morale për t'i ngritur qytetarët në protestë, dhe për pasojë e bën të panevojshëm rolin e saj politik. E dëshpëruar se nuk krijon dot më frymëzim dhe shpresë, opozita ka vënë në funksion disa elemente të saj – diku në nivel të ashtuquajtur profesional dhe disa të tjerë në nivel militantesk – të cilët janë mërzitur dhe trembur nga thirrjet masive në protestë që drejtohen edhe kundër liderit të tyre, duke e krahasuar atë në të njëjtin nivel med kryeministrin. Për rrjedhojë, disa prej tyre po mundohen me lojën e vjetër e pa peshë, duke u lodhur e duke u përpjekur të gjejnë madje edhe "elemente të Sorosit" mes organizatorëve dhe protestuesve në shesh. Fakti që sheshi u mbush plot pa thirrjen e tyre, pa autobusët e tyre dhe pa strukturat e tyre, është certifikata më e qartë e dështimit të modelit të vjetër.

​Kjo lëvizje udhëhiqet nga një rini që nuk ka detyrime ndaj të shkuarës, që nuk ushqehet me premtimet e vendeve të punës në administratë dhe që refuzon të jetë pjesë e llogoreve të vjetra majtas e djathtas. Ata po kërkojnë llogari jo si militantë, por si aksionerë legjitimë të vendit të tyre, duke refuzuar statusin e "të huajit" në shtëpinë e vet. Në fakt, në një akt që i ngjan thuajse një tradhtie kombëtare do të bëjë çdo politikan apo forcë politike që do të tentojë ta fikë këtë protestë për interesa të ngushta pushteti apo për pazare të radhës me karriget.

​When water spills from a vessel that no longer holds, there is no propaganda, spin doctors or conspiracy theories to turn it back. The attempt to link this movement to foreign interests, hidden agendas or old political ghosts only shows the fear of a political class that does not know how to communicate with free people. This is not a protest instigated from outside; this is the immune reaction of a society that has decided not to die in silence, but to return Albania to the hands of its honest citizens.

Happening now...