Albanian children in Syria/ Terrorism inside Al-hol camp and the danger of Albanians remaining there

2026-03-06 22:16:15 / AKTUALITET ALFA PRESS

Albanian children in Syria/ Terrorism inside Al-hol camp and the danger of

After 12 years in Syria, amidst the horror of ISIS, war and hellish camps, Eva Dumani, now 20 years old, has returned home. Efforts to return this girl, who for many Albanians became a symbol of the pain and suffering experienced, began many years ago, when Eva, then a teenager, was in the Al Hol camp, among radicalized women, in a daily battle for survival.

The camp, which is now in the final days of its infamous history, was built in 1991 for Iraqi migrants during the Gulf War, and was reactivated in 2019 by the Syrian Democratic Forces, in Kurdish-controlled territory, where over 80,000 women and children of ISIS jihadists who had been killed or imprisoned were held.

Albanians first became aware of the presence of this camp and the inhumane conditions there in November of that same year, when the case of 11-year-old Alvin Berisha, an Albanian child living in Italy, who had traveled with his mother to Syria, became public, while his father, Afrimi, desperately sought to return him home .

The efforts of the little boy's father were rewarded and, a few days after the broadcast of these images, Alvin returned home, becoming a messenger of the suffering, pain, and sacrifices of dozens of children surviving in the hellish camp.

Alvin's return home also served as a signal for the families of the other women and children, who, seeing the media's interest in the case, began to raise their voices and ask the authorities to intervene for their return as soon as possible.

In fact, the repatriation of Albanian citizens began, but with a year's delay. Although the number of women and children on the list was smaller than those from other countries, the return became fragmented, giving more voice to propaganda than to the solution of the problem itself.
The first five Albanians returned in September 2020. Among them was Endri Dumani, Eva's brother, who, although part of the list to be returned, under circumstances that are still unclear, failed to be withdrawn by Albanian anti-terror agents.

Ndërkohë që autoritetet shqiptare po bënin një proces të ngadaltë riatdhesimi, duke deklaruar situatën delikate dhe vështirësitë e operacioneve të tilla, Kosova e kishte bërë këtë lëvizje një vit më përpara, duke i tërhequr të gjithë shtetasit e saj vetëm pak muaj pas rënies së shtetit islamik. Gjithashtu edhe shtetet e Bashkimit Europian i tërhoqën me shpejtësi qytetarët e tyre, kjo falë edhe lëvizjeve diplomatike.
Një vit më vonë, në 2021, kohë kur riatdhesimet kishin mbetur në vendnumëro, gazetari Taulant Kopliku realizoi një dokumentar mes shqiptarëve në kampet e Sirisë.

Në fillim ai u interesua për Eva Dumanin dhe kërkimin e nisi në sektorin e të huajve të kampit Al Hol. Një rikthim i tij pas thuajse dy viteve, kur së bashku me trupën e emisionit Le Iene ishin angazhuar në historinë e Alvin Berishës.

Megjithatë, trupa televizive ishte rikthyer në Al-Hol për një tjetër qëllim: gjetjen e gjurmëve të Eva Dumanit, asokohe gjashtëmbëdhjetë vjeçare, e cila një vit më përpara nuk kishte mundur të kthehej në Shqipëri. Ajo thuajse iu iku nga duart agjentëve shqiptarë, pasi më përpara la të priste në tendë vëllain më të vogël, Endrin.

Kërkimet për Eva Dumanin vijuan për disa orë në atë pasdite të tetorit 2020, por nga adoleshentja shqiptare nuk u gjet asnjë gjurmë. Autoritetet në Al Hol do ta drejtonin për në sektorin e të huajve të kampit, ku e paralajmërojnë se e vetmja hapësirë ku jepej siguri ishte sheshi i madh mes çadrave. Është i njëjti sektor ku u pa për herë të fundit Eva.

Ndërsa në brendësi të sektorit mbretëronte kaosi dhe rrëmuja përreth një kamioni akulli që sapo ka ardhur, fëmijë kureshtarë i afrohen gazetarit, i cili nuk humb kohë dhe nis menjëherë t’i pyesë për Evën, e cila në kamp njihej si Sara. Kalojnë vetëm pak minuta të takimit me fëmijët, kur aty afrohet një nga gratë e ISIS, e cila i largon menjëherë. Sipas drejtuesve të kampit, këto janë masa që gratë i marrin në mënyrë që fëmijët të mos zbulojnë ndonjë të dhënë apo emër personi që mund të përbëjë sekret.

Ndërkohë që kërkimi vazhdon, gazetari kalon më shumë se një orë në kërkim të Eva Dumanit, por askush nuk jep përgjigje për fatin e saj. Ndërsa vazhdon dëshpërimisht kërkimin në këtë sektor të kampit, turma e fëmijëve që e ndjek kudo nga pas nis të bëhet agresive.

Agresiviteti është në rritje. Fëmijët nisin të artikulojnë fjali që i kemi dëgjuar vetëm në videot e propagandës së ISIS. Kanë mbetur vetëm pak kohë në dispozicion për të xhiruar, ndërkohë që situata vijon të vështirësohet. Diku fluturon një shishe, diku një gur. Gazetari ndërpret punën për t’u larguar nga aty, por fatkeqësisht jo pa kosto, sepse kameramani ka marrë një goditje me gurë e cila mbyllet me një hematomë në sup.

Dhuna dhe gjuha e urrejtjes në Al Hol ka qenë gjithmonë prezente. Forcat kurde kanë siguruar perimetrin e kampit, por pa mundur asnjëherë ta kontrollojnë në brendësi. Një qytet i përbërë nga çadra, me rreth pesëdhjetë e pesë mijë banorë, i kthyer në një minë me sahat, sidomos në orët e natës. Dhuna, djegia e tendave dhe jo rrallë edhe eliminimet fizike kanë qenë gjithmonë pjesë e përditshmërisë.

Gjithçka në emër të shtetit islamik që kërkonte të mbante robër të ideologjisë radikale gratë dhe sidomos fëmijët nga i gjithë globi. Dhe imagjinoni pak që në atë periudhë kur është xhiruar ky dokumentar kishte ende fëmijë shqiptarë që rriteshin pranë kësaj ideologjie, ndërkohë që shteti vazhdonte me përpjekjet delikate dhe të komplikuara për t’i riatdhesuar.

Por sa i vështirë do të ishte një operacion i tillë?

Shik Mus Ahmad, përfaqësuesi i autoritetit kurd, drejtori i kampeve të grave dhe fëmijëve të ISIS, asokohe shpjegonte se celulat e riorganizuara të kalifatit islamik vazhdonin të ishin aktive në kamp, duke terrorizuar vazhdimisht personat që kërkonin të ndryshonin stil jete apo që guxonin të kërkonin rikthimin në vendet e origjinës.

Drejtori do të tregohej tepër i qartë: gratë dhe fëmijët shqiptarë mund të riatdhesoheshin pa problem. Mjaftonte vullneti i shtetit të interesuar. Në këtë rast, i Shqipërisë.

Po atëherë çfarë e pengoi shtetin shqiptar në gjithë këto vite?

Por përtej këtij hezitimi të autoriteteve shqiptare, kurdët kishin marrë disa masa për të mbajtur larg rrezikut gratë dhe fëmijët që kërkonin të ktheheshin dhe nuk shfaqnin qasje radikale.
Kampi Rozh është një strukturë më e organizuar krahasuar me Al Hol. Mund të konsiderohet fare mirë si një qendër rehabilitimi për gratë dhe fëmijët e xhihadistëve.

Autoritetet kanë qenë selektive për emrat e personave të zgjedhur, ndërkohë që kanë vënë disa rregulla të rrepta që duhen zbatuar me përpikmëri nga çdo banor i kampit. Heqja e nixhabit, veshjes së zezë të grave të ISIS-it, është padyshim rregulli më i kontestuar nga vetë ato, por që me kalimin e kohës ka gjetur dakordësinë e secilës.

Në Rozh mundësia e gazetarit për të gjetur dikë ishte më e madhe sesa në Al-Hol, kjo për dy arsye: së pari sepse kampi ishte shumë herë më i vogël dhe së dyti sepse ishte më i organizuar edhe nga ana procedurale. Kjo u pa edhe nga shpejtësia me të cilën drejtuesit e kampit arritën të gjejnë dy nga gratë shqiptare atje.

Kjo grua, me origjinë nga Krraba e Tiranës, ka ndjekur bashkëshortin e saj në Siri. Ajo është goditur nga fatkeqësi të njëpasnjëshme që nga mbërritja atje. Një vajzë që ka lënë shtëpinë duke gënjyer prindërit e që sot kërkon faljen e tyre. Brunilda iu drejtohet atyre me zemrën në copë dhe me dëshirën për t’i ritakuar sa më shpejt.

A similar story is that of Revajet, who followed her husband to Syria. He was killed, leaving her a widow with three children. And as if the difficult life in the camps wasn't enough, a year ago the Al Hol authorities took her son, who was only fourteen years old.

After the conversation, the two women accompany the journalist to the tents of Albanian families, while he takes the opportunity to talk to them about the fate of Eva Dumani.
Emanuela Daci is the person who appears whenever there is talk about radicalized women and about Eva Dumani's final decision not to return.

But what does this woman represent? Why is she so emblematic in ISIS camps?

The suspicions that Daci was part of the notorious ISIS women's brigades are not unfounded. Her recruiting activity in the camp has been investigated by security authorities for months. According to confidential information, she has always maintained contacts with women targeted by the secret services, becoming a serious suspect for recruiting and blackmailing activities within the Al Hol camp.

Fifteen Albanian families have been living in tents set up at the far end of the camp. Among them are a large number of children. As soon as the journalists approach the tents, they are surrounded by women. They are shy, almost distrustful.

Ruzhdia, a woman in her fifties from Librazhdi, arrived in Syria on the very day her nineteen-year-old son was killed.
Klotilda has been staying in the camp with her three children. She has not communicated with her husband, who has been in prison since the fall of ISIS almost three years ago.
As the journalist walks around the tents, he comes across a small girl with a desperate look, who has taken a corner away from the rest of the women and children.

The little girl continued to stand there, alone, with her desperate eyes that, more than help, were asking for a denied right: to return home, while the women were all gathered on the picnic area near the tents.

The journalist's moments with Albanian women and children in Rozh have come to an end. Just 10 days after these interviews, things for these women and their children would take an unforeseen turn.
Meanwhile, another 5 years of waiting had to pass before the next repatriation, that of Eva Dumani, who after 12 years of suffering is reuniting with her relatives, starting a new journey in a society that can in no way blame her for her father's actions.

But in the meantime, Albanian women and children continue to be in the camps of Syria amidst chaos, violence, and the risk of indoctrination.

The involvement of our compatriots in the Syrian war, joining a group of fanatics who terrorized the entire globe, in addition to catching us unprepared, made us seriously reflect on the danger of violent religious extremism with which we had coexisted without understanding anything./ piranjat

Happening now...