FLASH NEWS
Natural gas returns to the debate, is Kosovo ready for a new energy era?
2026-03-11 23:11:31 / KOSOVA
The production of electricity from natural gas has been part of the public debate in Kosovo for years, but it has often passed in institutional silence and without concrete decisions.
Now, this topic has come back into focus, after the Minister of Economy, Artane Rizvanolli, expressed Kosovo's willingness to be supplied with natural gas from the United States of America.
Kosovo is one of the most coal-dependent countries in Europe: around 90 percent of electricity is produced by two old power plants - "Kosova A" and "Kosova B" - which, at the same time, are considered among the largest industrial polluters in the country, reports A2.
Rizvanolli made her pledge while attending the Trans-Atlantic Gas Security Summit, held on February 24 in Washington.
National security is energy security, and cooperation with partner countries is "crucial for a secure energy sector," she said.
Radio Free Europe attempted several times to contact the minister and her team for more information regarding this issue, but received no response.
The Transatlantic Gas Security Summit is an American initiative that aims to strengthen cooperation between Eastern European and Western Balkan countries for more secure gas supplies, expansion of energy infrastructure, and reduction of dependence on Russian gas.
Bosnia and Herzegovina and Serbia were recently included in this platform, joining a group of more than ten countries seeking new supply alternatives.
Its importance grew especially after Russia launched a full-scale invasion of Ukraine in 2022, making energy security a strategic priority for many countries on the continent.
Many countries in Southeast Europe are currently supplied with Russian gas through the Turkish Stream pipeline, which runs through the Black Sea, Turkey, Bulgaria, and Serbia to Hungary.
The US aims to increase its presence in the European gas market through the so-called Vertical Corridor, by using or expanding existing energy infrastructure in the region.
But, for Kosovo, inclusion in this network seems to remain a more distant prospect.
Without a gas network and without infrastructure
, Kosovo currently has no pipeline network for the distribution of natural gas, nor a built-in institutional system for the management of this sector.
Unlike most countries in the region, it is not connected to any international gas network.
Admir Shala, development manager at the energy company "Codema" in Dublin, Ireland, estimates for Radio Free Europe that the construction of such infrastructure in the medium term is difficult to achieve.
Sipas tij, për të filluar furnizimin me gaz natyror, Kosova duhet të ndërtojë një sistem të plotë - nga infrastruktura fizike deri tek institucionet rregullatore.
“Strategjia e Energjisë 2022-2031 përmend vetëm hartimin e një masterplani për gazin, por pa vendime konkrete për realizimin e tij”, thotë Shala.
Por, ndryshe mendon Burim Ejupi nga Instituti për Politika Zhvillimore - INDEP - në Prishtinë, i cili deklarimin e ministres Rizvanolli e sheh si një sinjal pozitiv.
“Infrastruktura e gazit është e kufizuar, por fjalët e ministres na japin shpresë se Qeveria po i rikthehet gazit dhe projektit të gazit”, thotë Ejupi për Radion Evropa e Lirë.
Sipas tij, gazi natyror mund të shërbejë si një burim tranzicioni energjetik, duke e ndihmuar Kosovën ta ulë gradualisht varësinë nga qymyri dhe të kalojë në burime më të pastra të energjisë.
Në strategjitë energjetike evropiane, gazi shpesh konsiderohet si një “karburant tranzicioni”, që mund të zëvendësojë përkohësisht qymyrin derisa të rritet prodhimi nga burimet e ripërtëritshme, si energjia diellore dhe ajo e erës.
Sa gaz përdor aktualisht Kosova?
Edhe pse nuk ka rrjet të gazsjellësve, gazi natyror përdoret në Kosovë në forma të tjera.
Ai importohet kryesisht në bombola ose cisterna dhe përdoret në sektorin e gastronomisë, për ngrohjen e disa shtëpive dhe në një masë më të vogël si karburant për automjete.
Këto forma të gazit janë zakonisht gaz i lëngshëm i naftës, i cili nuk lidhet me rrjete të mëdha të furnizimit energjetik.
Sipas të dhënave të Doganës së Kosovës, të siguruara nga Radio Evropa e Lirë, gjatë vitit të kaluar vlera e gazit të importuar arriti mbi 19 milionë euro.
Rreth 2.5 milionë euro gaz janë importuar nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës, mbi dy milionë euro nga Arabia Saudite, ndërsa pjesa tjetër nga vende si Kuvajti, Algjeria dhe disa shtete të Evropës.
Çfarë parashikon Strategjia e Energjisë?
Strategjia e Energjisë e Kosovës për periudhën 2022-2031 parashikon mundësinë që vendi të lidhet me rrjetet rajonale të gazit në të ardhmen.
Kosova është një shtet pa dalje në det - gjë që e bën edhe më të vështirë ndërtimin e infrastrukturës së gazit pa bashkëpunim me vendet fqinje.
Një nga opsionet është lidhja me infrastrukturën e planifikuar në Shqipëri ose Greqi, veçanërisht përmes gazsjellësit TAP, ose përmes terminalit të gazit të lëngshëm në Vlorë.
Megjithatë, sipas këtij dokumenti, ndërtimi i një interkoneksioni të tillë mund të zgjasë nga shtatë deri në nëntë vjet.
Interkoneksioni është një linjë transmetimi që lidh sistemet e gazit të dy shteteve dhe mundëson transportin e gazit mes tyre.
Projekte të ndërprera dhe mundësi të humbura
Debati për gazin në Kosovë nuk është i ri.
Në vitin 2021, Kosova, e udhëhequr nga kryeministri Albin Kurti, vendosi ta pezullonte një projekt amerikan për ndërtimin e infrastrukturës së gazit, duke argumentuar se kostoja ishte shumë e lartë dhe se projekti nuk ishte ekonomikisht i favorshëm.
At that time, the American corporation Millennium Challenge Corporation (MCC) offered a grant of up to $200 million for the development of this infrastructure.
Kosovo's decision was criticized by some energy experts, who argued that the project could be the first step towards Kosovo's integration into the regional gas market.
Also, in 2020, the Government of Kosovo suspended the project for the construction of the "Kosova e Re" thermal power plant - an investment of about 1.3 billion euros.
For this project, an agreement was signed with the American company ContourGlobal in 2017 and it was anticipated that the power plant would enter into operation in 2023.
However, the project was abandoned in 2020, after the company announced that it could not proceed, due to objections from the then Government.
According to Shala, Kosovo has missed several opportunities in the energy sector over the past decades.
"In the first decade of this century, it lost the opportunity to invest in coal-fired capacities; in the second decade, it culminated in the rejection of American gas and lost the opportunity for investment; and in the third decade, it is losing hope, as professional people are leaving Kosovo," says Shala.
However, Ejupi believes that American companies may again show interest in gas projects in Kosovo, given similar investments underway in other Balkan countries.
During a visit to the United States last year, Kosovo's president, Vjosa Osmani, said that the country is very interested in a new type of relationship with the US, one that will be based more on economic interests, and singled out energy, defense, and information technology as key areas for joint development.
At that time, this readiness was also confirmed by the American Embassy in Pristina./ REL
Happening now...
ideas
top
TRENDING 
services
- POLICE129
- STREET POLICE126
- AMBULANCE112
- FIREFIGHTER128