FLASH NEWS
The hidden danger of dams in Tirana
2026-04-23 16:47:38 / AKTUALITET
The morning of April 10th found us on the road to Bovilla. The road was paved until the military unit in Zallherr, but the adventure begins as soon as you pass that point. Degraded asphalt, numerous potholes, a terrain that forces you to slow down and feel every jolt of the car.
However, this does not stop the vehicles filled with tourists that climb towards Bovilla every weekend, attracted by the view of the reservoir and the hiking opportunities in the surrounding hills.
The Bovilla Dam, built in 1998 to supply water to Tirana, is one of the most important hydrotechnical works in the country. With a height of 91 meters and a reservoir of over 78 million m³ of water, it supports the life of the capital. Below it live more than 100 thousand inhabitants exposed to potential danger, as monitoring and alarm systems are lacking.
"There is no alarm system in the dam and the area below it for civil emergencies, although this dam... is considered a work of special importance," an audit by the Supreme State Audit Office highlights.
"There is no alarm system in the dam and the area below it for civil emergencies, although this dam... is considered a work of special importance," an audit
by the Supreme State Audit Office highlights.
The audit also highlights a large crack in the rock massif 500 meters away from the dam, identified for years, but without concrete measures to monitor or eliminate the risk. The same issues have been highlighted by the National Dam Committee, which in its latest report qualifies Bovilla as a critical case.
“Alarm systems are lacking in the dam body… the installation of such modern systems is an urgent and legal necessity,” the report notes.
Listing Bovilla among the most important dams, the Dam Committee emphasizes that the lack of monitoring instruments and civil preparedness plans exposes the community below it to extreme risk, where any technical defect could turn into a disaster for over 100,000 residents.
The Tirana Water and Sewerage Company, which administers the Bovilla dam, acknowledges the problems, but in its response to Faktoje emphasizes that they have taken steps to address them.
The audit also highlights a large crack in the rock massif 500 meters from the dam,
identified for years, but without concrete measures to monitor or eliminate the risk.
"Geodetic monitoring is carried out twice a year... Hydrological monitoring, every day the water level in the lake is measured and reflected in the dam's log. These days, a sensor has also been installed through which online water level monitoring is carried out," the UKT response states.
UKT pohon se monitorimi sizmik është jashtë funksionit për shkak të dëmtimit të kabllit dhe një sensori, por shton se riparimi është planifikuar brenda tre muajve të ardhshëm. Po ashtu, ndërmarrja ka hartuar një projekt për vendosjen e sistemeve të monitorimit dhe një sistem alarmi për banorët poshtë digës.
“Gjendja teknike e digës që administrohet nga UKT-sha, është e qëndrueshme dhe pa probleme teknike që mund të vër në diskutim sigurinë e saj” përfundon UKT.
Diga e liqenit, 24 vite pa porta shkarkimi
Tirana ka nën administrim 38 diga të mëdha për ujitje, peshkim dhe zhvillim urban. Pas digës së Bovillës, e cila mbetet kritike për furnizimin me ujë të kryeqytetit, një tjetër vepër e rëndësishme dhe e rrezikuar është diga e Liqenit Artificial. Kjo digë e vjetër, e ndërtuar në vitet 1957–1958, ka shërbyer për dekada si pjesë e parkut rekreativ të Tiranës, por sot përballet me problematika të shumta.
“Në këtë digë nuk ka sisteme monitorimi funksionalë për asnjë element të përcaktuar në aktet ligjore dhe nënligjore, përjashtuar një matësi manual të nivelit të ujit” nxjerr në pah auditimi i fundit nga Kontrolli i Lartë i Shtetit.
“Në këtë digë nuk ka sisteme monitorimi funksionalë për asnjë element të përcaktuar në aktet ligjore dhe nënligjore, përjashtuar një matësi manual të nivelit të ujit” nxjerr në pah auditimi i fundit nga Kontrolli i Lartë i Shtetit.
Po ashtu, KLSH thekson se portat e shkarkimit nuk funksionojnë në mënyrë të kontrolluar, duke e bërë të pamundur shkarkimin e shpejtë të ujit në raste emergjente. Një sifon prej çeliku, me kapacitet të vogël, nuk mund të përballojë prurje të mëdha, duke e lënë strukturën të pambrojtur.
Nga ana tjetër, edhe vet Komiteti Kombëtar i Digave, e cilëson Liqenin Artificial si rast kritik.
“Ka më se 22 vjet që portat e shkarkimit janë bllokuar… Megjithëse në zonën poshtë saj banojnë afro 45 mijë banorë, nuk ka të instaluar asnjë instrument për monitorimin e digës dhe asnjë sistem alarmi” shkruhet në raportin e fundit.
“Ka më se 22 vjet që portat e shkarkimit janë bllokuar… Megjithëse në zonën poshtë saj banojnë afro 45 mijë banorë, nuk ka të instaluar asnjë instrument për monitorimin e digës
dhe asnjë sistem alarmi” shkruhet në raportin e fundit.
Portat e shkarkimit të digës së Liqenit Artificial kanë mbi 24 vite të bllokuara. Ky mosfunksionim lidhet me ngjarjen e 27 shtatorit 2002, kur banorët pranë liqenit u zgjuan mes përmbytjes. Hapja e një porte shkarkuese rezultoi fatale, duke shkaktuar dëme të shumta materiale, sidomos në banesat njëkatëshe të zonës së Komunës së Parisit.
Sot në zonën e rrezikut jetojnë mbi 45 mijë njerëz.
Nëse shkon dhe e sheh nga afër digën, jo thjesht vrapon me kufje në vesh rreth e qark saj, do të dallosh shenjat e mosmirëmbajtjes që e shoqërojnë prej dekadash. Skarpatat janë të mbuluara me pllaka të rëna, me bimësi me rrënjë të thella, të cilat rrisin rrezikun e filtrimeve dhe erozionit të brendshëm. Aparaturat e monitorimit mungojnë krejtësisht, duke e lënë digën pa “sy” teknikë që të paralajmërojnë për ndonjë defekt
Instead of modern systems, the Artificial Lake dam only has a “primitive” tool called LAT, a board marked in meters and centimeters for manual measurement of water levels. This system does not provide any warning in case of a rapid increase in water levels, making it impossible to react in time. Although it provides for five mandatory monitoring systems (geodetic, seismic, hydrogeological, hydrological and geological) in the Artificial Lake, none are functional.
Instead of modern systems, the Artificial Lake dam only has a "primitive" tool called a LAT, a board marked in meters and centimeters for manual water level measurement.
This system does not provide any warning in case of a rapid increase in water level, making it impossible to react in time. Although it provides for five mandatory monitoring systems (geodetic, seismic, hydrogeological, hydrological and geological) in the Artificial Lake, none is functional.
Bovilla and Liqeni, among the 50 dams with the highest risk
Audits and reports highlight major gaps in dam safety, so experts in the field consider the installation of monitoring systems not only an emergency, but also an overdue legal requirement that directly affects the lives of over 145,000 residents below Bovilla and the Artificial Lake.
Arjan Jovani, President of EURCOLD and former chairman of the Large Dams Committee, emphasizes the necessity of intervention.
"Raise the alarm on the necessity of dam monitoring. It is necessary to install dam monitoring systems. Not only is it necessary, but it is a technical and legal requirement that is being implemented throughout Europe"
He adds that based on world experience, installing systems is not simply an emergency, but a delayed obligation.
"Two years ago, the committee compiled a list of the 50 highest-risk dams in Albania (which includes Liqeni and Bovilla because they have 100,000 and 45,000 inhabitants)," Jovani argues for Faktoje.
"Two years ago, the committee compiled a list of the 50 highest-risk dams in Albania (which includes Liqeni and Bovilla because they have 100,000 and 45,000 inhabitants)," Jovani argues for Faktoje.
Only the installation of modern monitoring and alarm systems, together with respect for legal and technical standards, can guarantee that the raised alarm does not fall on deaf ears. Investments can avoid a repetition of the events of the past, so that Bovilla and the Artificial Lake do not remain symbols of neglect. /Faktoje.al
Happening now...
ideas
top
Alfa recipes
services
- POLICE129
- STREET POLICE126
- AMBULANCE112
- FIREFIGHTER128