Lajme flash
A do të funksionojë roli paqebërës i Kinës në konfliktin në Lindjen e Mesme?
1 Prill 2026, 17:22 / BOTA
Ndërsa lufta në Lindjen e Mesme hyn në muajin e dytë, duke mbytur furnizimin me energji në botë dhe duke rritur çmimet e naftës, Kina po përpiqet të ndërhyjë si paqebërëse, sipas BBC.
Kjo vjen ndërsa presidenti amerikan Donald Trump thotë se veprimi ushtarak amerikan në Iran mund të përfundojë brenda “dy deri tre javësh”, por ende nuk ka një ide të qartë se si do të ndodhë kjo ose çfarë do të vijë më pas.
Kina po i bashkohet Pakistanit, i cili është shfaqur si një ndërmjetës i papritur në luftën SHBA -Izrael kundër Iranit. Zyrtarët në Pekin dhe Islamabad kanë paraqitur një plan me pesë pika me qëllim sjelljen e një armëpushimi dhe rihapjen e Ngushticës jetësore të Hormuzit.
Pakistani, i cili ka qenë një aleat i SHBA-së në të kaluarën, duket se e ka fituar mbështetjen e Trump për të ndërmjetësuar këtë konflikt.
Megjithatë, Pekini po hyn në konflikt si një rival i Uashingtonit, përpara bisedimeve të rëndësishme tregtare midis udhëheqësit kinez Xi Jinping dhe Trump muajin e ardhshëm.
Mbështetja e Kinës për këtë është “shumë e rëndësishme”, thotë Zhu Yongbiao, ekspert i Lindjes së Mesme dhe drejtor i Qendrës për Studime të Afganistanit në Universitetin Lanzhou.
“Moralisht, politikisht dhe diplomatikisht, Kina po ofron mbështetje gjithëpërfshirëse me shpresën se Pakistani mund të luajë një rol më dallues”, shtoi ai.
Është gjithashtu një kthesë për Pekinin, reagimi zyrtar i të cilit ndaj luftës deri më tani ka qenë mjaft i heshtur.
Atëherë, pse po ndërhyn Kina tani?
Konflikti në të gjithë Lindjen e Mesme vazhdon të shpërthejë pasi SHBA- ja dhe Izraeli nisën sulme të gjera ndaj Iranit më 28 shkurt.
Plani i paqes u hartua pasi ministri i jashtëm i Pakistanit fluturoi për në Pekin për të kërkuar mbështetje kineze për përpjekjet e vendit për të negociuar një fund të këtij konflikti.
Përpjekjet e tij duket se kanë funksionuar. Ministria e Jashtme e Kinës tha se të dy po bënin “përpjekje të reja drejt avokimit për paqe”. Në deklaratën e përbashkët u ra dakord që dialogu dhe diplomacia ishin “e vetmja mundësi e zbatueshme për të zgjidhur konfliktet” dhe bëri thirrje që rrugët ujore, përfshirë ngushticën e bllokuar, të mbrohen.
Nuk ka të bëjë vetëm me naftën, megjithëse kjo do të jetë një shqetësim. Kina, importuesja më e madhe e naftës bruto në botë, ka rezerva të mjaftueshme për t’ia dalë mbanë gjatë muajve të ardhshëm.
Me shumë mundësi, Pekini do të ketë vendosur të luajë rolin e paqebërësit, sepse lufta në Iran rrezikon diçka që Xi dëshiron, stabilitetin. Kina ka nevojë për një ekonomi globale të qëndrueshme, pasi mbështetet shumë në shitjen e mallrave në të gjithë botën, ndërsa përpiqet të ringjallë një ekonomi të brendshme në vështirësi.
“Nëse pjesa tjetër e botës fillon të ngadalësohet ekonomikisht për shkak të një shoku energjetik, kjo do të jetë e vështirë për fabrikat dhe eksportuesit e Kinës”, thotë Matt Pottinger, Kryetar i Programit të Kinës të Fondacionit për Mbrojtjen e Demokracisë.
“Kjo është arsyeja pse mendoj se kur e shoh ministrin e jashtëm të Kinës këtë javë duke e këshilluar Iranin se duhet të gjejmë një mënyrë për t’i dhënë fund kësaj lufte, mendoj se ka njëfarë sinqeriteti atje. Mendoj se Pekini është pak i shqetësuar se ku mund të çojë kjo nëse shndërrohet në një shok të vërtetë energjetik që zgjat shumë.”
Tashmë ekzistojnë frikra se zemra industriale e Kinës, e cila shërben si fabrika e botës, do të preket në planin afatgjatë nëse kjo krizë vazhdon.
Pagesa e një çmimi më të lartë për naftën ndikon në të gjithë zinxhirin e furnizimit, nga plastikat e nevojshme për të bërë lodra dhe lojëra, te lëndët e para për pëlhura sintetike moderne, te qindra komponentët që përdoren në telefona, makina elektrike dhe gjysmëpërçues.
Lufta tregtare e SHBA-së me Kinën gjatë mandatit të parë të presidentit Trump i shtyu shumë pronarë biznesesh në të gjithë vendin të kërkonin tregje të reja në të gjithë botën.
Si rezultat, eksportet e Kinës në Lindjen e Mesme u rritën pothuajse dy herë më shpejt se eksportet e saj në pjesën tjetër të botës vitin e kaluar. Rajoni është bërë tregu me rritjen më të shpejtë për makinat elektrike, dhe Kina është gjithashtu investitori më i madh në shkripëzimin në Lindjen e Mesme, ku uji i pijshëm është i pakët.
Korporata e Ndërtimit të Energjisë e Kinës ka projekte në Arabinë Saudite, Emiratet e Bashkuara Arabe, Oman dhe Irak.
Si rezultat i lidhjeve të saj ekonomike, Kina ka kultivuar marrëdhënie në të gjithë rajonin si me aleatët e SHBA-së, siç është Arabia Saudite, ashtu edhe me armiqtë e saj, siç është Irani.
Teherani dhe Pekini kanë një partneritet që daton dekada më parë. Kina është partneri kryesor tregtar i Iranit dhe blen rreth 80% të naftës iraniane.
Qeveria kineze ka luajtur rolin e paqebërëses në Lindjen e Mesme më parë, me sukses të kufizuar.
Në vitin 2023, ajo ndërmjetësoi një marrëveshje midis rivalëve të përbetuar, Arabisë Saudite dhe Iranit, të cilët prej kohësh kanë qëndruar në anë të kundërta në luftërat me ndërmjetës në Lindjen e Mesme. Ata i ndërprenë lidhjet në vitin 2016 kur Arabia Saudite ekzekutoi një dijetar të shquar shiit mysliman, duke shkaktuar protesta në Iran me turma që sulmuan ambasadën e saj në Teheran.
Pasi Kina mori rolin e ndërmjetëses, të dy palët ranë dakord të rivendosnin marrëdhëniet diplomatike. Kjo ishte në interes të Kinës. Pekini do të ketë shpresuar që marrëdhëniet më të mira diplomatike midis Arabisë Saudite dhe Iranit do të zvogëlonin.
Po ndodh...
ide
Rama-Berisha, nga burra shteti në Kameleon!
Nga Ermal Peçi
PD-ja, si Firmë Piramidale!
Nga Indrit Vokshi
top
receta Alfa
TRENDING 
shërbime
- POLICIA129
- POLICIA RRUGORE126
- URGJENCA112
- ZJARRFIKESJA128