FLASH NEWS
Joseph: Kurti should give up divisive populism and take advantage of Vučić's weakening
2026-04-14 20:15:42 / KOSOVA
Viktor Orban's defeat in the Hungarian elections creates a new window of opportunity for Kosovo, says Edward P. Joseph, a lecturer at Johns Hopkins University in the US and an expert in conflict management.
He describes the Hungarian leader's departure after 16 years in power as a "blow" to Serbian President Aleksandar Vučić, stressing that he has been a key factor in giving Belgrade room for maneuver within the EU.
According to him, Kosovo's Prime Minister, Albin Kurti, should exploit this "weakening of Vučić", show state responsibility and position Kosovo as a factor of stability, leaving behind divisive approaches.
"Just as the Trump administration is not interested in Vučić's games, it is not interested in Kurti's either. The suspension of the Strategic Dialogue last September was evidence of this," Joseph tells Radio Free Europe.
Joseph also talks about the clashes between the US and Europe and their potential impact on Kosovo, at a time when calls for more autonomy in the field of defense are increasing in the EU.
However, according to the American expert, the role of the United States remains crucial – as the main axis of NATO and the main guarantor of security in the Balkans.
Radio Free Europe: In recent statements, you have said that Western policy in the Balkans is often unclear and inconsistent. There is increasing discussion in Europe about reducing dependence on the United States in defense matters. How do you assess the consequences of this trend for Kosovo's security?
Edward P. Joseph : Unprecedented tensions in transatlantic relations and in NATO, stemming from the war in Iran and other controversial issues, are having an impact across Europe, including the Balkans.
For now, I am hopeful that there will be no change in the US position on [NATO's mission in Kosovo] KFOR. Prominent members of Congress from both parties, Republican and Democratic, have written to Secretary of State [Marco] Rubio, urging him to keep the US presence in KFOR unchanged.
However, the divergence between Europe and the US continues and, despite this, Europe still needs the US for overall security. Washington remains the main axis of NATO, while NATO remains the axis of security in the Balkans.
Radio Free Europe : You have often stressed the importance of sustained US engagement in the Balkans. If Europe takes on a more autonomous role in the field of defense, do you expect any change in Washington's engagement in Kosovo?
Edward P. Joseph : I, like many others, believe that any withdrawal or reduction of the US presence in KFOR is completely premature.
Po, është e rëndësishme që Evropa të ndërtojë më shumë kapacitete për sigurinë e saj dhe Evropa po e bën këtë. Megjithatë, Evropa nuk gëzon besueshmërinë e SHBA-së dhe besueshmëria është përbërësi kyç për ruajtjen e stabilitetit në Ballkan.
Rritja e vazhdueshme e armatimit në Serbi – përfshirë blerjen e raketave supersonike kineze – është një shqetësim serioz. Çfarë kërcënimi synojnë të luftojnë këto raketa?
Alarmet e vazhdueshme dhe të ekzagjeruara në Beograd për Deklaratën e Përbashkët të Sigurisë mes Shqipërisë, Kroacisë dhe Kosovës janë gjithashtu shqetësuese, pasi Beogradi duket se po e përdor atë si pretekst për t’u armatosur dhe për të krijuar artificialisht një ndjenjë rreziku brenda vendit.
Radio Evropa e Lirë: Keni paralajmëruar më herët për paqartësitë në politikën e Perëndimit ndaj Serbisë. Debatet aktuale për “autonominë strategjike” të BE-së, a mund – pa dashje – t’i krijojnë Serbisë ose Rusisë mundësi për të testuar sa i bashkuar është Perëndimi në rajon?
Edward P. Joseph: Jo, nuk shoh asnjë lidhje mes autonomisë strategjike evropiane dhe politikës perëndimore ndaj Serbisë. Përkundrazi, shoh një ashpërsim të vonuar të qëndrimit të BE-së ndaj Serbisë.
[Komisionarja për Zgjerim e BE-së] Marta Kos ka kritikuar Beogradin për ligjet në gjyqësor. Po ashtu, po diskutohet seriozisht mundësia e pezullimit të një pjese të konsiderueshme të fondeve të BE-së.
Në të njëjtën kohë, administrata Trump nuk duket e interesuar për lojërat e Vuçiqit.
Uashingtoni e ka befasuar Beogradin me qëndrimin e fortë për nxjerrjen e rusëve nga [Industria e Naftës] NIS. Shpresohet që zgjedhjet në Hungari ta përshpejtojnë shitjen e NIS-it te [kompania hungareze] MOL.
Rusia dhe mbështetësit e saj kryesorë në Serbi nuk mund të jenë të lumtur që [kryeministri në largim i Hungarisë] Viktor Orban nuk do të jetë më ai që mbikëqyr MOL-in dhe kontrollin mbi NIS-in.
Humbja e partisë Fidesz të Orbanit në zgjedhjet në Hungari vetëm sa mund ta inkurajojë BE-në që, më në fund, të mbajë përgjegjës Beogradin dhe presidentin Vuçiq për reformat, për shtypjen e brendshme dhe për politikat destabilizuese ndaj fqinjëve të Serbisë.
Radio Evropa e Lirë: Në kontekstin e dialogut të ngecur midis Kosovës dhe Serbisë, a mund ta përmirësojë një qëndrim më i fortë mbrojtës i BE-së ndikimin e saj politik? Apo mungesa e unitetit të brendshëm të BE-së mbetet pengesë kryesore…
Edward P. Joseph: Kjo e dyta – ndarjet e brendshme në BE lidhur me Kosovën – është pengesa e vërtetë për ndikimin politik të BE-së në Ballkan.
Në fakt, siç kam shkruar dhe deklaruar edhe më herët, katër vendet e NATO-s që nuk e njohin Kosovën – Greqia, Rumania, Sllovakia dhe Spanja – e mbajnë të ngrirë këtë ngërç dhe e mbajnë rajonin të bllokuar.
Këto katër vende anëtare të NATO-s ia dorëzojnë në të vërtetë ndikimin Serbisë, duke i dhënë në mënyrë efektive Beogradit një lloj vetoje mbi lëvizjet e Kosovës drejt NATO-s dhe BE-së.
Nuk ka nevojë të merret në konsideratë ndonjë forcim ushtarak nga Evropa, kur Evropa është ende e ndarë politikisht për shkak të Kosovës. Në SAIS, kam publikuar dy punime për zgjidhjen e kësaj çështjeje.
Së pari, Ukraina mund ta njohë Kosovën – gjë që do të nxiste njohjen nga Greqia, e më pas nga Rumania dhe Sllovakia. Spanja, pastaj, do ta ndiqte natyrshëm këtë rrugë.
Së dyti, SHBA-ja mund të ofrojë një rrugë për anëtarësimin e Serbisë dhe Kosovës në NATO. Kjo do të ishte menjëherë transformuese për gjithë rajonin.
Por, për ta arritur këtë, Evropa duhet fillimisht të tejkalojë krizën aktuale në marrëdhëniet me administratën Trump.
Radio Evropa e Lirë: Në këtë mjedis në ndryshim, cili duhet të jetë prioriteti kryesor strategjik i Kosovës?
Edward P. Joseph: Prioriteti strategjik i Kosovës duhet të jetë pikërisht shfrytëzimi i vështirësive të Vuçiqit për t’u shfaqur si një shtyllë stabiliteti dhe bashkëpunimi në Ballkan. Pas takimeve të tij në Paris dhe Londër, tani është momenti për kryeministrin Albin Kurti që ta stabilizojë situatën në Kosovë.
Kurti duhet të tregojë përgjegjësi shtetërore dhe të bashkëpunojë me opozitën për një zgjidhje kompromisi për presidentin.
Kurti, gjithashtu, duhet të ndërmarrë hapa të veçantë për të treguar përkushtimin e tij të fortë ndaj komuniteteve joshumicë.
Ai duhet t’i vizitojë serbët dhe të deklarojë angazhimin e tij të plotë, se shërbimet shëndetësore dhe shërbimet e tjera do të vazhdojnë pa ndërprerje, derisa institucionet dikur serbe të integrohen në Republikën e Kosovës.
Ndërsa Vuçiq përballet me një vëmendje gjithnjë e më të madhe nga BE-ja – ku ai nuk e gëzon më mbrojtjen e Viktor Orbanit – Kurti mund ta shfrytëzojë këtë situatë.
Tani është momenti për të vendosur interesat e Kosovës në plan të parë dhe për të treguar kapacitete shtetërore si brenda vendit, ashtu edhe në arenën ndërkombëtare.
Radio Evropa e Lirë: A ka qenë Orbani deri më tani një nga faktorët kryesorë që i ka dhënë Serbisë hapësirë për manovra brenda BE-së?
Edward P. Joseph: Po, Orban ka qenë faktor kyç – por jo i vetmi – që i ka dhënë Vuçiqit hapësirë manovrimi brenda BE-së.
Së pari, humbja e madhe zgjedhore e Orbanit është një tjetër goditje për Vuçiqin. Ndikimi në Beograd është shumë më i madh sesa arrestimi i Nicolas Maduros në janar, që gjithashtu erdhi si surprizë për presidentin serb. Këtë herë, ndikimi ndihet edhe në Uashington dhe në Moskë, duke goditur gjithë agjendën populiste-autoritare dhe proruse.
Së dyti, humbja e Orbanit është një shtysë për opozitën në Serbi në një vit zgjedhor. Krahasimi është i dukshëm për të gjithë: ‘nëse hungarezët mund ta largojnë Orbanin, atëherë serbët mund ta largojnë Vuçiqin dhe SNS-në’.
Third, this defeat boosts the EU's self-confidence, precisely at a time when Vucic is facing increasing scrutiny. The Venice Commission is expected to issue an opinion on controversial laws on the judiciary, while the European Parliament is expected to publish a report that is likely to address Belgrade's pressure on journalists, activists and the opposition.
In short, Orban's loss deprives Belgrade of its main protector within the EU, while simultaneously weakening Vučić's allies in Washington and Moscow.
And, as has been seen, the Trump administration has not offered Vučić the strong support it has given Orbán.
Budapest received a one-year extension on Russian oil and gas imports, while Belgrade faced sanctions on NIS, which led to the closure of the Pancevo refinery. This means that there is now even less reason for Washington to support Vučić.
Radio Free Europe : I said a little earlier that now is the time for Kurti to put Kosovo's interests first and demonstrate state capabilities at home and abroad. Considering that Kosovo remains the most backward country in EU integration... what concrete benefits can he realistically expect in return?
Edward P. Joseph : The elections in Hungary create an important opportunity for Kurti, if he knows how to exploit it.
With Aleksandar Vučić weakened and Serbia entering a tense electoral period, under increasing scrutiny from the EU, Kosovo could emerge as a source of stability.
To achieve this, Prime Minister Kurti must abandon his divisive populism. He must build consensus for a new president, avoiding repeated elections that are unnecessary and distracting.
In return, Kosovo can expect new support in Brussels, EU capitals, and Washington.
Just as the Trump administration is not interested in Vučić's games, it is not interested in Kurti's either. The suspension of the Strategic Dialogue last September was proof of this.
Kurti has the opportunity to change the perception – a perception that harms Kosovo – that he is a problematic instigator. Instead, he can show that he and Kosovo are valuable partners for the EU, NATO and the US./REL
Happening now...
Denouncing Berishism is a prerequisite for denouncing the government
Nga Blendi Kajsiu
ideas
The Hungarian lecture and 4 messages for the political establishment in Albania
Nga Kreshnik Spahiu
Viktor Orban dictator?
Nga Indrit Vokshi
top
Alfa recipes
services
- POLICE129
- STREET POLICE126
- AMBULANCE112
- FIREFIGHTER128