Flamuri shqiptar në tablon biblike/ Europa e Rilindjes, e pa Skënderbeun edhe si Mordekai

Në vitin 1556, në Venecia, Paolo Veronese pikturoi veprën Trionfo di Mardocheo, një skenë biblike e vendosur në kishën San Sebastiano. Në pamje të parë, ajo rrëfen triumfin e Mordekait – figurës hebraike që shpëtoi popullin e vet nga shfarosja në Perandorinë Babilonase. Por arti i Rilindjes rrallëherë flet vetëm për atë që duket. Ai flet me kode. Dhe ky kod është thellësisht politik.

Në qendër të pikturës shfaqet një figurë triumfuese mbi kalë, që mban një flamur të kuq me shqiponjë të zezë dykrenare. Ky simbol nuk ka asnjë lidhje biblike. Është flamuri shqiptar. Dhe kjo e ndryshon krejt leximin e veprës. Sipas leximeve moderne, figura e Mordekait shërben si maskë simbolike për Gjergj Kastrioti Skënderbeun – heroin shqiptar që Europa e shekullit XV e pa si mbrojtës të krishterimit përballë zgjerimit osman.

Kjo nuk është rastësi dhe as projeksion nacionalist i vonë. Në shekullin XVI, përdorimi i figurave biblike për të përfaqësuar personazhe historike reale ishte praktikë e zakonshme. Mordekai mishëronte idenë e shpëtimtarit të një populli të kërcënuar. Skënderbeu, në mendësinë europiane, përmbushte të njëjtin rol: figurë kufitare, mbajtëse e rendit dhe e qytetërimit perëndimor.

Prania e flamurit shqiptar është prova vendimtare. Nëse piktura do të ishte thjesht biblike, ky simbol nuk do të kishte asnjë arsye të ishte aty. Por Venecia e njihte flamurin, figurën dhe domethënien e tij. Publiku i kohës e lexonte mesazhin pa nevojë shpjegimi: këtu nuk bëhet fjalë vetëm për një histori nga Bibla, por për një paralelizëm politik shumë konkret.

Kjo vepër rrëzon disa mite të përhapura sot. Skënderbeu nuk ishte figurë provinciale pa jehonë europiane; ai ishte pjesë e imagjinatës politike të kontinentit. Flamuri shqiptar nuk është shpikje e vonë; ai ishte tashmë simbol i lexueshëm ndërkombëtarisht në shekullin XVI. Dhe Shqipëria nuk ishte jashtë historisë europiane, por e vendosur pikërisht në një nga kufijtë e saj më të ndjeshëm.

Ironia është e hidhur: ndërsa Europa e Rilindjes e ngriti Skënderbeun në nivel mitik, sot në debatin shqiptar figura e tij shpesh relativizohet, banalizohet ose trajtohet si folklor. Trionfo di Mardocheo na kujton se arti, ndonjëherë, ruan kujtesën historike më qartë se tekstet shkollore.

Në muret e një kishe veneciane, flamuri shqiptar nuk shfaqet si dekor. Ai shfaqet si deklaratë: simbol i një mbrojtjeje që Europa e dinte se i kishte ndryshuar fatin. Dhe ky është një mesazh që meriton të rilexohet edhe sot, pa kompleks dhe pa harresë./Përgatiti Sokol Neçaj

Po ndodh...

00:00 Fjalëkryq

Skemë e lirë 29 janar

22:50 POLITIKË

Lapaj para Kryeministrisë: Rama ka ndërtuar një sistem monstruoz

22:39 POLITIKË

Kushtetuesja merr vendimin për ish-ministrin Ilir Beqaj, mbetet në burg

22:18 AKTUALITET

Vlora në terr! Një pjesë e qytetit pa energji elektrike, ja shkaku i ndërprerjes

22:02 POLITIKË

Deklarata e fortë e ish-ministrit socialist: Rama tentoi që të krijojë një parti të re, para se të merrte PS-në

21:54 AKTUALITET

I moshuari humb jetën në lokal në Korçë, ja çfarë dyshohet

21:32 BOTA

Presidenti francez: Tensionet për Groenlandën janë një zgjim strategjik për Evropën

21:29 BOTA

Nicki Minaj shpreh hapur mbështetjen për Donald Trump: Unë jam fansja numër një e presidentit, Zoti e bekoftë!

21:22 POLITIKË

Ironia e Lutfi Dervishit: Rama ka rënë, por ka zënë poshtë edhe opozitën

21:18 AKTUALITET

Furgoni del nga rruga, aksident me pasojë vdekjen në Tepelenë

21:00 SPORT

Aksident i pazakontë me pasoja, klubi i Superiores humb lojtarin që afroi për të zëvendësuar “rebelin”

20:58 SHOWBIZ

Ndarja e moderatores në dyert e Gjykatës, Ogren Balluku: Neda më dhunonte në sy të fëmijëve....

20:44 EKONOMI&SOCIALE

Qumështi më i shtrenjtë në rajon/ Fermeri shqiptar fiton më pak, subvencionet janë më të ulëta se në vendet fqinje

20:33 SPORT

“Godet” lojtari gjerman: Trump na bën të ndihemi jo vetëm gjermanë, por edhe evropianë

Dua të lexoj më shumë lajme