"In Bulgaria, the executive left within 3 weeks"/ Crowds demanding Rama's resignation, DW: The government should ask itself "Why?"

2026-06-12 08:20:33 / POLITIKË ALFA PRESS

"In Bulgaria, the executive left within 3 weeks"/ Crowds demanding

Protests in Albania are in their second week of organizing. “Gen Z” is demanding a change in the political caste, a phenomenon that experts see as increasingly growing in the Balkans and beyond.

When, on a hot May day, a citizen in Zvërnec was dragged away by private police because he was protesting against the construction of Jared Kushner and Ivanka Trump's luxury resort in the area, no one could have imagined the events that would follow and unfold very quickly.

24 hours later, on the afternoon of May 31, a group of citizens gathered in front of the Tirana Police Department to protest against the violence used by private police officers and the lack of reaction from the state police, whose representatives were there when the incident occurred, but did not intervene. The cause of the police inaction turned into a rebellion within the same night against the construction of the resort within the protected area, one of the most beautiful coastal areas in Albania, with a rare biodiversity and full of flamingos.

Without any political logo, with civil society organization and activism launched on social networks, thousands of citizens added a long list of problems to the environmental cause, among many others: corruption, poverty, depopulation, and governmental arrogance.

The so-called "Flamingo Revolution" is in its second week and now citizens have turned the protest in front of the prime minister's office into a ritual. They go there with children, parents, friends and protest and march peacefully. They reject political slogans, both left and right, and demand the suspension of the project in Zvërnec and Sazan and the resignation of the Rama government. For his part, Prime Minister Edi Rama declares that neither of these will happen, since only a year ago he was voted into office in the parliamentary elections.

Pse pikërisht tani?
Iliriana Gjoni nga qendra kërkimore “Carnegie Europe” me seli në Bruksel, organizatë e cila hulumton ҫështjet e politikës së jashtme dhe sigurisë europiane, thotë se “është veçanërisht interesant momenti në të cilin po ndodhin këto protesta”.
“Në Shqipëri, shumë nga debatet që po zhvillohen sot mbi konsultimin publik, transparencën, mbrojtjen e mjedisit dhe cilësinë e qeverisjes, lidhen ngushtë me standardet që vendi ka marrë përsipër të zbatojë në kuadër të procesit të anëtarësimit në Bashkimin Europian.Pikërisht për këtë arsye, protestat duhen parë me maturi dhe respekt. Në një demokraci funksionale, tubimet paqësore dhe shprehja e pakënaqësisë qytetare nuk përbëjnë kërcënim për stabilitetin. Përkundrazi, ato janë pjesë e mekanizmave përmes të cilëve shoqëritë korrigjojnë veten, forcojnë institucionet dhe ndërtojnë besim mes qytetarëve dhe shtetit” -thotë ajo në një intervistë për Deutsche Welle.

Për Ivaylo Dinev, nga Qendra për Studime Ndërkombëtare dhe Europën Lindore (ZOiS) me seli në Berlin, “këto protesta janë një përpjekje për të rinegociuar kontratën sociale”.

Për Deutsche Welle, studiuesi Dinev analizon se protestat nuk duhen parë vetëm si një reagim ndaj një projekti të vetëm, por si pjesë e një beteje më të gjerë.

“Në këtë mënyrë duhet t’i kuptojmë slogane të tilla, si “Shqipëria nuk është në shitje”. Protestuesit argumentojnë se interesi më i gjerë publik, në vend të interesave të ngushta të elitave politike dhe ekonomike, duhet të përcaktojë rrugën e vendit” – thotë Dinev.

“Lufta hibride”
Që pas nisjes së protestave të qytetarëve, kryeministri Edi Rama ka pretenduar për ndikim të huaj që ka dorë në organizimin e protestave apo për “luftë hibride” të orkestruar nga Irani.

Megjithatë, ekspertët nuk bien dakord me këto pretendime.

“Në rajonin tonë, akuzat për ndërhyrje të huaja shfaqen shpesh në debatet politike, veçanërisht gjatë mobilizimeve të mëdha qytetare” – shprehet Gjoni. Sipas saj, “çdo shtet duhet të jetë vigjilent ndaj ndërhyrjeve të jashtme dhe fushatave të ndikimit”. Megjithatë, kjo nuk i zhbën kauzat e qytetarëve.

„Nëse mijëra njerëz dalin në rrugë, pyetja kryesore për çdo qeveri demokratike nuk duhet të jetë vetëm se kush mund të përfitojë nga protestat, por edhe pse këto protesta po rezonojnë me një pjesë të shoqërisë. Qytetarët duhen trajtuar me respekt dhe seriozitet. Përgjigjja më e mirë ndaj pretendimeve për ndërhyrje të huaja nuk është delegjitimimi i protestave, por transparenca, informacioni publik dhe institucione të besueshme që gëzojnë besimin e qytetarëve” – analizon studiuesja Gjoni nga „Carnegie Europe”.

Dinev sjell në vëmendje protestat e studentëve në Serbi dhe reagimin e qeverisë atje.

“Pamë reagime të ngjashme në Serbi, ku përfaqësuesit e qeverisë fillimisht i paraqitën demonstratat si përpjekje të nxitura nga jashtë për të destabilizuar vendin. Lëvizja shqiptare bashkon qytetarë nga prejardhje të ndryshme shoqërore dhe orientime politike. Më e rëndësishmja, Shqipëria mbetet një nga shoqëritë më pro-europiane dhe pro-perëndimore në Ballkan. Kërkesat qendrore që dalin nga protestat kanë të bëjnë me të mirën e përbashkët, llogaridhënien dhe përfaqësimin, në vend të riorganizimit gjeopolitik” – analizon ai.

Sipas tij, „këto protesta sfidojnë një supozim të përhapur gjerësisht se inovacioni demokratik udhëton gjithmonë nga Perëndimi në Lindje. Disa nga format më krijuese të mobilizimit në Europë, sot po dalin pikërisht nga Ballkani”.

“Gen Z”
Që prej vitit 2020, një ndër fenomenet që hulumtuesit e shkencave politike po studiojnë, janë protestat e udhëhequra nga “Gen Z”, ose ndryshe të lindurit në periudhën 1997 – 2012.

Në shumë rajone të botës, si në Azinë Jugore, Amerikën Latine apo Afrikën Veriore, të rinjtë që organizohen përmes rrjeteve sociale dhe kryesisht TikTok, janë ata që po bëjnë revolucion në organizimin e protestave masive, për të kundërshtuar regjimet në vendet e tyre. Së fundi, dhe në Europën Lindore e Ballkanin Perëndimor. Edhe në Shqipëri, rinia e këtyre protestave duket se organizimin e bën në platformat sociale e veҫanërisht në TikTok, platformë e pezulluar për gati një vit nga qeveria Rama në prag të zgjedhjeve të kaluara parlamentare gjatë 2025-ës.

“Idetë e protestave kapërcejnë kufijtë” – thekson Dinev, i cili në qendër të punës së tij kërkimore ka edhe përfshirjen e “Gen Z” në protestat e Bullgarisë, Serbisë dhe Hungarisë.

Në rastin e Shqipërisë, ai mendon se vendi nuk po e përjeton për herë të parë këtë fenomen, duke risjellë në kujtesë studentët e dhjetorit të vitebve ’90 si dhe protestat e studentëve në vitin 2018.

„Ajo që po dëshmojmë sot është një brez i ri rebelësh që po futen në traditën e aktivizmit qytetar. Teksa Shqipëria vazhdon të përballet me emigracion të konsiderueshëm, veçanërisht midis të rinjve, numri i madh i paprecedentë i protestuesve tregon se po vërejmë një ndryshim të rëndësishëm. Të rinjtë që po nxisin “Revolucionin Flamingo”, tani po zgjedhin të ngrenë zërin, në vend të largimit. Në hulumtimin tim, unë përdor konceptin e “demokracisë protestuese” për ta shpjeguar këtë dhe mendoj se “Revolucioni Flamingo” është pikërisht në këtë model. Ideja është e thjeshtë. Në rajon, qytetarët vazhdimisht ndiejnë se institucionet përfaqësuese nuk i pasqyrojnë në mënyrë të mjaftueshme interesat e përbashkëta. Kur ndodh një ngjarje skandaloze, ata gjithnjë e më shumë drejtohen në veprime masive kolektive. Me pak fjalë: njerëzit i bëjnë zërat e tyre të dëgjohen edhe në rrugë, jo vetëm në qendrat e votimit. Pyetja tani është se “Ҫfarë do të bëjmë më pas? – argumenton Dinev.

What comes next?
In Bulgaria, the protests organized by Gen Z at the end of last year yielded results within 3 weeks, with the resignation of the government. In Serbia, students have demanded the resignation of the government but so far without result. In Albania, calls for the resignation of Prime Minister Rama have also been articulated since the start of the protest, along with the calls “Rama in prison, Berisha in prison”, demanding the punishment of the entire political class of these 36 years.

However, for Dinev, predicting the results is always difficult. Citing the case of Bulgaria, he recalls that “the waves of protests in Bulgaria in 2020 led to several ‘protest parties’, or the electoral success of the Tisza party in Hungary. However, the power of leaderless movements lies in their ability to unite diverse people and prevent smear campaigns against activists.”

"The main question after the days of massive street demonstrations is not only whether the protests are big enough. The other main question is whether this unprecedented energy can be translated into lasting political change. History shows that moments of such mobilization create opportunities, but these opportunities rarely remain open for long. Therefore, the coming weeks will be decisive," concludes Dinev./DW

Happening now...

ideas

Nga Neli Demi 12:52 ideas

Gen Z

Nga Neli Demi