On the anniversary of the passing into eternity/ Marie Tuci, the minister who "gave her life to God", the only woman among the 38 martyrs of the Albanian Catholic Church

2025-10-24 23:51:43 / JETË NGA ALBERT VATAJ

On the anniversary of the passing into eternity/ Marie Tuci, the minister who

The story of Marie Tuci is worthy of every pious will of faith and goodness, of dedication and sacrifice. Her life in the giving of her heart to what she believed in, was bathed in the divine light of blessing. The end, her end is unlikely, gripping, it was a merciless work of cruelty of dark minds and satanic souls, conceived by the long night of the communist dictatorship.

There are lives, like Marie Tuci's, that burn like candles with a pale flame in the dead of night, but that shine eternally with the sun of the will of the sacrifice of a pure soul, a sun that unfortunately failed to banish the night where her fate collapsed, nor to warm the black souls that remain trapped in the unfortunate offices of the State Security and the hatred that ignited the flames of hell.

There are people who do not live long, like Marie Tuci, but who leave behind an echo that no violence can extinguish, no work extracted from the depths of Hades can subdue. Such was Marie Tuci, the young teacher from Mirdita, the girl whom God chose to turn pain into light, to make silence an eternal testimony.

Born on March 12, 1928, in the village of Nëdërfushaz in Mirdita, the daughter of Nikollë Mark Tuci and Dilë Fusha, she would grow up with a love for knowledge, for religion and for humanity. Since childhood, she was distinguished by her wisdom, prudence and a gentleness that knew no quarrels. School for her was not just an obligation, but a journey towards the enlightenment of the soul. After completing her studies at the high school of the Stigmatine sisters in Shkodra, she chose the path of ministry, becoming a teacher and catechist, a missionary of light at a time when darkness was descending upon the country.

In 1946, with the blessing of Abbot Frano Gjini, she was sent as a teacher to Mirdita, to help children grow up with knowledge and love for God and life. She was only a girl, but filled with a quiet strength that stemmed from faith and humility. In that Albania that was entering the long winter of dictatorship, Marie refused to remain silent in the face of the violence that was being done to churches, parishes and priests. She openly condemned the humiliation that the communist regime was doing to faith and human dignity. It was clear that for a voice like hers, time would have no mercy.

On August 10, 1949, she was arrested. A young woman, 22 years old, with a radiant face and calm eyes. As a novice, she was expected to take religious orders and become a nun, but instead of taking a divine vow, human humiliation awaited her.

Pas ekzekutimit të Bardhok Bibës, regjimi ndërmori fushatën e hakmarrjes kundër Mirditës, duke ndëshkuar fiset e njohura e çdo person të lidhur me to. Marie, që i përkiste familjes së Gjonmarkajve, u bë shënjestër e thjeshtë për urrejtjen e një pushteti që kishte frikë nga drita.

Në dhomat e errëta të hetuesisë së Shkodrës, ku sundonin britmat dhe heshtjet e ngjirura të torturës, Marie u mor në pyetje nga Hilmi Seiti, kryehetuesi famëkeq. Kur ai pa vajzën e re, të hijshme dhe të qëndrueshme në dinjitet, dëshiroi ta poshtëronte. E provokoi, e kërcënoi, e ftoi në pazar shpirtërash, por Marie nuk pranoi. Ajo nuk ishte prej atyre që dorëzohen nga frika, as prej atyre që e shesin pastërtinë për një çast shpëtimi.

Refuzimi i saj e ktheu dhunën në hakmarrje. Dhe hakmarrja mori trajtën e barbarisë.

Në një akt çnjerëzor, ajo u zhvesh dhe u fut në një thes bashkë me një mace të egër, që e çjerrte me kthetra, e kafshonte e përpiqej të shpëtonte, ndërsa trupi i saj bëhej mish për mizorinë. Nuk klithi. Nuk kërkoi ndihmë. Nuk mallkoi. Vetëm heshti. Heshtja e saj nuk ishte frikë, ishte lutje. Ishte dhimbje që kthehej në dritë, në një flijim që kalonte kufijtë e njeriut.

Kur trupi i saj u nxor nga qelia, ajo ishte gjysmë e vdekur. U dërgua në spitalin e Shkodrës, ku askush nuk e njohu më. Veç sytë i kishin mbetur të njëjtë, ata sy që flisnin se jeta mund të humbasë, por dinjiteti jo. Kur kushërira e saj Davida, infermiere, u afrua, ajo pëshpëriti me zë të shuar: “Shefi i Sigurimit e mbajti fjalën: më bëri të mos më njihte askush.”

E megjithatë, ajo që e njihte më mirë, ishte vetë Zoti.

Marie vdiq më 24 tetor 1950, në spitalin e Shkodrës, nga plagët, dhimbja dhe uria, por me shpirtin e gjallë. “Jetën ia kam dhuruar Zotit”, ishte fjalia e fundit që dëshmitarët kujtojnë.

Sot, ajo është gruaja e vetme ndër 38 martirët e Kishës Katolike Shqiptare, të shpallur të bekuar nga Papa Françesku më 5 nëntor 2016 në Shkodër.

Emri i saj qëndron krah për krah me meshtarët, françeskanët, jezuitët e intelektualët që zgjodhën të vdesin për besimin dhe lirinë, jo të jetojnë për heshtjen.

Historia e Marie Tucit është një nga faqet më të dhimbshme dhe më të ndritura të kujtesës sonë kombëtare. Ajo nuk është vetëm dëshmitare e një kohe mizorie, por edhe simbol i nderit, i qëndresës dhe i gruas shqiptare që, përballë turpit, zgjodhi virtytin; përballë dhunës, zgjodhi përulësinë; përballë vdekjes, zgjodhi përjetësinë.

Në një botë që shpesh harron se dinjiteti është forma më e lartë e jetës, Marie mbetet kujtesë e asaj që nuk mund të vritet, drita që lind nga dhimbja.

Sot, në përvjetorin e kalimit të saj, e kujtojmë jo për mënyrën si vdiq, por për madhështinë me të cilën jetoi.

Ajo ishte dhe mbetet një mësuese e përjetshme, që edhe në vdekje mëson: se liria e shpirtit është më e fortë se çdo prangë, se besimi është më i gjallë se çdo frikë.

 

Happening now...