Lajme flash
The Guardian: Gjibraltari derdh ujërat e zeza të papërpunuara në Mesdhe
6 Maj 2026, 22:28 / BOTA
Ujërat e zeza nga gati 40 000 banorë dhe biznese pompohen direkt në det, pasi Gjibraltari nuk ka ende një impiant trajtimi, shkruan Rachel Salvidge për prestigjiozen britanike ”The Guardian”.
Për dekada të tëra, ujërat e zeza të patrajtuara janë derdhur në Mesdhe nga maja jugore e gadishullit, ku qeveria e Gjibraltarit thotë se ka “nivele të larta të shpërndarjes natyrore”.
”Zona supozohet të jetë e mbrojtur për jetën e egër, por shpesh ka peceta të lagura dhe ndotje plastike të ngatërruara në alga dhe në të gjithë shkëmbinjtë”, tha Lewis Stagnetto, i ”Project Nautilus”, një organizatë bamirëse lokale mjedisore.
Ndotja nga ujërat e zeza të papërpunuara mund të shkaktojë lulëzime toksike të algave që heqin oksigjenin nga uji, duke mbytur jetën ujore. Ajo i ekspozon peshqit dhe gjitarët ndaj një kokteji kimikatesh dhe plastikash që mund të prishin riprodhimin dhe të dëmtojnë shëndetin dhe i vë njerëzit në rrezik duke përhapur patogjenë dhe gjene rezistente ndaj antibiotikëve.
Ndryshe nga BM, sistemi i kanalizimeve të Gjibraltarit përdor ujë deti dhe uji i pijshëm vjen nga shkripëzimi.
Qeveria e Gjibraltarit thotë se kripësia “historikisht ka krijuar sfida që nuk janë të pranishme në impiantet e tjera të trajtimit të ujërave të zeza në të gjithë botën”.
Ajo gjithashtu pretendon se peceta të lagura “që shfaqen herë pas here në plazhet tona kanë … ardhur nga pikat e shitjes në Spanjën fqinje”.
Në vitin 2017, Gjykata Evropiane e Drejtësisë vendosi që Mbretëria e Bashkuar kishte shkelur ligjin e ujërave të zeza duke mos trajtuar ujërat e zeza të Gjibraltarit, por Komisioni Evropian humbi çdo fuqi për të ndërmarrë veprime pas Brexit.
Përpjekjet për të zgjidhur problemin kanë dështuar vazhdimisht.
Në vitin 2018, qeveria e Gjibraltarit i dha një kontratë një sipërmarrjeje të përbashkët midis ”NWG Commercial Services” (”Northumbrian Water”) dhe ”Modern Water” për të projektuar, ndërtuar dhe operuar një impiant trajtimi, vetëm që marrëveshja të dështojë pasi një degë e ”Modern Water” hyri në likuidim.
“Kjo pati një ndikim të rëndësishëm në realizimin e këtij projekti jetësor”, tha një zëdhënës i qeverisë së Gjibraltarit.
”Bisedimet paraprake me Bankën Evropiane të Investimeve gjithashtu dështuan si rezultat i drejtpërdrejtë i largimit të Mbretërisë së Bashkuar nga Bashkimi Evropian”, shtuan ata.
Në qershor 2025, qeveria e Gjibraltarit i dha një kontratë 25-vjeçare ”Eco Waters” për të ndërtuar një impiant për trajtimin e ujërave të zeza në ”Europa Point”.
Punimet e avancuara kanë filluar në aspektet e projektimit dhe gjeoteknikës së impiantit dhe një kërkesë për planifikim u dorëzua në mars 2026.
”Northumbrian Water”, e cila bashkëpunoi me qeverinë nga viti 2003 deri në vitin 2024 përmes një sipërmarrjeje të përbashkët të quajtur ”AquaGib”, ishte e prirur të distancohej nga dështimet e ujërave të zeza.
“Northumbrian Water’ nuk ishte kurrë përgjegjëse në asnjë mënyrë për operacionet e ujërave të zeza në Gjibraltar”, tha një zëdhënës.
“Përfshirja e saj ishte si aksionar dhe partner strategjik, jo si operator ose rregullator. Të gjitha vendimet në lidhje me menaxhimin e ujërave të zeza u morën nga qeveria e Gjibraltarit”, shtoi ai.
”AquaGib” tha se operonte një numër stacionesh pompimi që pompojnë ujërat e zeza nga zonat e ulëta në kanalizimin kryesor të Gjibraltarit, por “nuk është përgjegjëse për kanalizimin kryesor ose ndonjë trajtim të ujërave të zeza”.
Vetë kanalizimi duket se është në gjendje të keqe.
Vitin e kaluar, partia opozitare e Social Demokratëve të Gjibraltarit (GSD) përshkroi “zona të nxehta turistike të njohura… të nënshtruara në mënyrë të turpshme ndaj erës së keqe të ujërave të zeza të papërpunuara”, me mbeturina “që depërtojnë direkt përmes mureve të qytetit… duke shkaktuar dëme në ekosistemin detar”.
Qeveria fajësoi dekada të tëra investimesh të pamjaftueshme për problemin, duke përfshirë vitet kur GSD mbante pushtetin.
Qeveria tha se kishte një “projekt të madh në vazhdim për të vendosur tubacione të reja të kanalizimeve në faza: një investim prej 15 milionë paundsh në infrastrukturën e kanalizimeve të Gjibraltarit”, si dhe “projekte të ndryshme rivendosjeje të cilat… kanë rezultuar në përforcimin dhe përmirësimin e kanalizimit kryesor brenda mureve të qytetit”.
Sa i përket plazheve, qeveria tha se “cilësia bakteriologjike e ujit matet rregullisht në të gjitha plazhet e Gjibraltarit… dhe rezultatet e fundit tregojnë se të gjitha zonat e larjes në Gjibraltar arrijnë cilësi të shkëlqyer të ujit”.
Vitin e kaluar, kompanitë e ujit të Anglisë lëshuan ujëra të zeza të patrajtuara në lumenj, liqene dhe dete gati 300 000 herë, pavarësisht se kishin impiante trajtimi të ujërave të zeza në vend.
Hugo Tagholm, drejtori i organizatës bamirëse ”Oceana UK”, tha se ”publiku është i indinjuar që lumenjtë dhe detet tona trajtohen si vendgrumbullimi mbeturinash. Është një padrejtësi mjedisore dhe ekonomike, me gjurmët e bizneseve të mëdha kudo që të jetë”.
”Qeveria duhet të veprojë brenda dhe jashtë vendit – detet tona kanë nevojë për mbrojtje të duhur nga ujërat e zeza dhe ndotja plastike. Është koha e duhur që t’i japin fund zemërimit dhe të ndalojnë pompimin e ujërave të zeza të patrajtuara në detin Mesdhe”, theksoi ai.
Po ndodh...
Sali Llapa
Nga Bato Kosova
ide
top
receta Alfa
shërbime
- POLICIA129
- POLICIA RRUGORE126
- URGJENCA112
- ZJARRFIKESJA128